მიომა
მიომები რეპროდუქციული ასაკის ბევრ ქალში გვხვდება და საშვილოსნოს კუნთოვანი შრიდან წარმოშობილი კეთილთვისებიანი წარმონაქმნებია. იშვიათად მიომები ავთვისებიანიც შეიძლება იყოს. კისტები კი კეთილთვისებიანი ან ავთვისებიანი შეიძლება იყოს და საკვერცხეებიდან წარმოიშობა. კისტა და მიომა ერთი და იგივე არ არის. მათი წარმოშობა, აგებულება და მდებარეობა სრულიად განსხვავებულია.
რა არის მიომა?
მიომა ეწოდება წარმონაქმნებს, რომლებიც საშვილოსნოში ვითარდება. ეს არის საშვილოსნოს კუნთოვანი შრიდან წარმოშობილი კეთილთვისებიანი სიმსივნის სახეობა. ჩვეულებრივ კეთილთვისებიანი ეს წარმონაქმნები იშვიათად შეიძლება ავთვისებიან სიმსივნეებად, ანუ სარკომებად გადაიქცეს. მიომები მდებარეობის მიხედვით სახელდება. საშვილოსნოს შიდა შრეში წარმოქმნილს ეწოდება სუბმუკოზური მიომა; საშვილოსნოს კუნთოვან შრეში წარმოქმნილს — ინტრამურალური მიომა; ხოლო საშვილოსნოს გარეთა შრეში მდებარეს — სუბსეროზული მიომა.
მიომის მკურნალობა
შეფასებისას თითოეულად უნდა შეფასდეს მიომის დიამეტრი, მდებარეობა, ზეწოლას ახდენს თუ არა და პაციენტის ჩივილები. მიომებმა შეიძლება გამოიწვიოს ისეთი ჩივილები, როგორიცაა ინტენსიური და მტკივნეული მენსტრუალური სისხლდენა, სისხლდენა მენსტრუაციის მიღმა, შარდის შეუკავებლობა, ანემია და ორსულობის სპონტანური შეწყვეტა, ამიტომ საჭიროა მკურნალობა. ეს მიომები ქირურგიულად უნდა ამოღებულ იქნას. მენოპაუზასთან ახლოს არმყოფ, უფრო ახალგაზრდა ქალებში მიომის ზრდის ალბათობა გაცილებით მაღალია, ამიტომ მკურნალობის გადადება არ არის რეკომენდებული.
ყოველი მიომა აუცილებლად უნდა იყოს ოპერირებული?
მიომის მკურნალობისას, თუ პაციენტს არანაირი ჩივილი არა აქვს და მდგომარეობა ნორმალურია, შესაძლებელია მჭიდრო დაკვირვება ყოველგვარი მკურნალობის გარეშე. თუმცა პაციენტის დაკვირვება ამ შემთხვევაში ძალიან მნიშვნელოვანია. თუ პაციენტი საკუთარ თავზეა მიტოვებული და ექიმის კონტროლს არ გადის, სავსებით შესაძლებელია არასასურველი სიურპრიზების წარმოქმნა. ამიტომ მიომები აუცილებლად უნდა შეფასდეს გარკვეული პერიოდულობით. თუ მიომა არ იზრდება და პაციენტი მენოპაუზასთან ახლოსაა, და მიომას სიცოცხლის ხარისხზე არანაირი გავლენა არა აქვს, საკმარისია მხოლოდ რეგულარული კონტროლი.
საკვერცხის კისტები
რა არის საკვერცხის კისტები?
კისტები საკვერცხიდან წარმოშობილი, კეთილთვისებიანი ან ავთვისებიანი შეიძლება იყოს წარმონაქმნებია. გვხვდება ნებისმიერ ასაკში — ახალგაზრდა გოგონებიდან მენოპაუზაში მყოფ ქალებამდე. პაციენტის ასაკის მიხედვით იცვლება კეთილთვისებიანი ან ავთვისებიანი ხასიათის ალბათობა. კისტების ზომა, აგებულება (შიგნით რბილი ქსოვილის არსებობა ავთვისებიანობაზე შეიძლება მიანიშნებდეს) და დროთა განმავლობაში ზრდა ან ფორმის შეცვლა ძალიან მნიშვნელოვანია, ამიტომ საჭიროა ექიმის მჭიდრო მეთვალყურეობა. კისტები ყოველთვის არ იწვევს ჩივილს, ამიტომ ქალებისთვის ძალიან მნიშვნელოვანია რეგულარული გასინჯვის ჩატარება.
როგორ ვხვდებით, კისტა კეთილთვისებიანია თუ ავთვისებიანი?
კისტის კეთილთვისებიანობა თუ ავთვისებიანობა დგინდება გინეკოლოგის მიერ დეტალური გასინჯვისა და ულტრაბგერითი გამოკვლევის შედეგად. საჭიროების შემთხვევაში, გამოიყენება სიმსივნური მარკერები (სისხლში ზოგიერთი სიმსივნის დროს გარკვეული ბიოქიმიური ნივთიერებები მატულობს; ისინი ხშირად გამოიყენება მეთვალყურეობისთვის). მაგნიტურ-რეზონანსული გამოსახულების გადაღება შეიძლება მიმართულების მიმცემი იყოს, თუმცა რუტინულად არ ინიშნება.
კისტა ყოველთვის იწვევს ჩივილს?
კისტები ყოველთვის არ იწვევს ჩივილს. სწორედ ამის გამო, რადგან ყოველთვის ჩივილს არ იწვევს, ყველა ასაკის ქალმა რეგულარულად უნდა ჩაიტაროს გასინჯვა.
კისტის მკურნალობა
კისტის მქონე ქალები, პაციენტის ასაკის, აგებულებისა და ზომის მიხედვით, შეიძლება იმყოფებოდნენ მჭიდრო მეთვალყურეობის ქვეშ, ან იმკურნალონ მედიკამენტურად ან ქირურგიულად. მარტივი, მცირე ზომის კისტების უბრალო მეთვალყურეობა საკმარისია. ძალიან დიდი კისტები, დარღვეული აგებულების კისტები ან კლინიკურ ჩივილს გამომწვევი კისტები ოპერაციით უნდა ამოღებულ იქნას.
ეს ოპერაციები ღიად კეთდება თუ დახურულად?
კისტების ქირურგიულ მკურნალობაში ხშირად გამოიყენება როგორც ლაპაროსკოპია, ისე შერჩეულ შემთხვევებში რობოტული ქირურგიაც. ძალიან მცირე რაოდენობის შემთხვევებში გამოიყენება ღია ქირურგია. ნაკლები სისხლის დაკარგვა, ნაკლები ტკივილი, ოპერაციის შემდეგ ნაკლები შეხორცება — დახურული ქირურგიის ყველა ეს უპირატესობა კისტების ქირურგიულ მკურნალობაშიც მოქმედებს.
კისტის დატოვების (მკურნალობის გადადების) რა საშიშროება არსებობს?
კისტების გაზრდამ, გახევმა და გახეთქვამ შეიძლება გამოიწვიოს მუცლის ღრუში სისხლდენა, ან ზოგჯერ საკვერცხის საკუთარი ღერძის ირგვლივ გადახვევამ ძლიერი მუცლის ტკივილი გამოიწვიოს — ორივე შემთხვევაში საჭირო ხდება გადაუდებელი ოპერაცია.