ღრმა ინფილტრაციული ენდომეტრიოზი (DIE) ქრონიკული და პროგრესირებადი დაავადებაა, რომელიც ქალის რეპროდუქციულ სისტემას აზიანებს. ის ვითარდება მაშინ, როდესაც საშვილოსნოს შიდა შრის მსგავსი უჯრედები საშვილოსნოს გარეთ, განსაკუთრებით მენჯის ღრმა სტრუქტურებში — შარდის ბუშტში, სწორ ნაწლავში, საშოს უკანა კედელსა და ნაწლავებში — ლაგდება. ამ სერიოზული სურათის მიუხედავად, დაავადებას, როგორც წესი, გვიან სვამენ დიაგნოზს. ამის ძირითადი მიზეზი ისაა, რომ ნიშნები არასპეციფიკურია და ხშირად სხვა დაავადებებში ერევა.
რატომ შეიმჩნევა ნიშნები დაგვიანებით?
1. ტკივილის ნორმად მიჩნევა
ძლიერი მენსტრუალური ტკივილი, ვინაიდან საზოგადოებაში ხშირად გვხვდება, ჩვეულებრივ ნორმად ითვლება. თუმცა ტკივილი, რომელიც რეგულარულად ზღუდავს ყოველდღიურ ცხოვრებას, შესაძლოა საფუძვლად არსებულ პათოლოგიურ მდგომარეობაზე მიუთითებდეს.
2. ნიშნების მრავალფეროვნება და არეულობა
DIE შეიძლება გამოვლინდეს მრავალი სხვადასხვა ნიშნით: ძლიერი მენჯის ტკივილი მენსტრუაციის დროს, ტკივილი სქესობრივი კავშირისას (დისპარეუნია), ტკივილი შარდვის ან დეფეკაციის დროს, ყაბზობა, მუცლის შებერილობა და უნაყოფობა. ეს სიმპტომები შეიძლება აგვერიოს გაღიზიანებული ნაწლავის სინდრომში, საშარდე გზების ინფექციებში ან კუნთოვან-ჩონჩხოვანი სისტემის დაავადებებში.
3. დიაგნოსტიკის პროცესის ხანგრძლივობა და სირთულე
ღრმა ინფილტრაციული ენდომეტრიოზი ყოველთვის არ ვლინდება რუტინული გინეკოლოგიური გასინჯვითა და სტანდარტული ულტრაბგერითი კვლევით. დიაგნოზისთვის უმეტესად საჭიროა სპეციალური ვიზუალიზაციის მეთოდები (სპეციალიზებული მენჯის MRT, რექტალური ულტრასონოგრაფია) და ამ სფეროში გამოცდილი სპეციალისტი.
4. ინფორმირებულობის ნაკლებობა
ენდომეტრიოზის შესახებ საკმარისი ინფორმირებულობის არარსებობამ როგორც პაციენტებში, ისე ზოგიერთ სამედიცინო პროფესიონალში, შეიძლება დიაგნოზის დაგვიანება გამოიწვიოს. ეს კი დაავადების პროგრესირებასა და ცხოვრების ხარისხის დაქვეითებას იწვევს.
რომელ შემთხვევებში უნდა იეჭვიანოთ?
ღრმა ინფილტრაციული ენდომეტრიოზის თვალსაზრისით შეფასება რეკომენდებულია შემდეგ შემთხვევებში:
- ძლიერი და გაუვალი მენჯის ტკივილი მენსტრუაციის პერიოდში
- ტკივილი სქესობრივი კავშირის დროს ან მის შემდეგ
- მენსტრუაციის პერიოდს დამთხვეული გაძნელებული და მტკივნეული დეფეკაცია ან შარდვა
- ქრონიკული ყაბზობა, შებერილობა, ნაწლავის ჩვევების ცვლილება
- ხანგრძლივად მიმდინარე უნაყოფობა
ღრმა ინფილტრაციული ენდომეტრიოზი ადრეული დიაგნოზის შემთხვევაში მართვადი დაავადებაა. თუმცა დიაგნოზის დაგვიანებამ შეიძლება გამოიწვიოს როგორც დაავადების პროგრესირება, ისე მკურნალობის პროცესის გართულება. ამიტომ საეჭვო ნიშნების არსებობისას ძალიან მნიშვნელოვანია ენდომეტრიოზის სფეროში გამოცდილ სპეციალისტთან მიმართვა.