ჩვეულებრივ 11-14 წლის ასაკში დაწყებულ და ქალების მენოპაუზაში შესვლამდე გაგრძელებულ მენსტრუალურ პერიოდში, საშვილოსნოს ენდომეტრიუმის (საშვილოსნოს ყველაზე შიდა) შრედან სისხლი და ლორწოვანი ქსოვილი, თუ ორსულობა არ დადგება, დაახლოებით ერთთვიანი შუალედით გამოიდევნება. მენსტრუალურ სისხლში შედედების შემჩნევამ ზოგჯერ შეშფოთება შეიძლება გამოიწვიოს, თუმცა, ჩვეულებრივ, ეს ნორმალური მოვლენაა.
მენსტრუალური სისხლდენის დროს საშვილოსნოს შიდა კედლის მფარველი ენდომეტრიული უჯრედები სცილდება და ორგანიზმს ტოვებს. ამ დროს ორგანიზმი გამოყოფს ცილებს, რომლებიც საშვილოსნოში სისხლის შედედებას იწვევს. ეს შედედება ხელს უშლის საშვილოსნოს შიდა კედლის სისხლძარღვებში სისხლდენის გაგრძელებას.
ქალის ორგანიზმიდან გამოსული სისხლიც შეიცავს ამ შემდედებელ ცილებს. ყველაზე ინტენსიური სისხლდენის დროს სისხლში შემდედებელი ცილების დაგროვება იწყება, რამაც შეიძლება გამოიწვიოს მენსტრუალურ სისხლში შედედება. ეს, ჩვეულებრივ, ვლინდება მაშინ, როცა მენსტრუალური სისხლი ორგანიზმიდან გამოდევნამდე საშვილოსნოში ან საშოში გროვდება.
ამასთანავე, ქალებში ხშირად გვხვდება ენდომეტრიოზისა და ადენომიოზის შემთხვევებში, შეიძლება შეინიშნებოდეს არანორმალური სისხლდენა და სისხლის შედედება. საშვილოსნოს (ენდომეტრიუმის) ქსოვილის საშვილოსნოს შიდა კედლისგან განსხვავებულ ადგილას ზრდით გამოწვეული დაავადებებიდან ენდომეტრიოზისას ენდომეტრიუმის ქსოვილი არანორმალურად საშვილოსნოს გარეთ, ხოლო ადენომიოზისას საშვილოსნოს კუნთოვან ფენაში ვითარდება.
ენდომეტრიოზი მკურნალობის საჭიროების მქონე ქრონიკული დაავადებაა
ენდომეტრიოზის მქონე პაციენტებში სიმპტომების ინტენსივობა შეიძლება ცვალებადი იყოს. კლასიკურ ენდომეტრიოზის სიმპტომებს შორისაა ტკივილი, სქესობრივი კავშირის დროს ან მის შემდეგ ტკივილი, უნაყოფობა, მტკივნეული ნაწლავის მოძრაობები. ეს სიმპტომები სხვა დაავადებების ნიშანიც შეიძლება იყოს, ამიტომ აუცილებლად უნდა მიმართოთ სპეციალისტს. ენდომეტრიოზი ზოგ შემთხვევაში არანაირ სიმპტომს არ ავლენს და შემთხვევით შეიძლება დაისვას დიაგნოზი ექიმის მიერ შემოწმების დროს.
ენდომეტრიოზის მკურნალობაში შეიძლება გამოყენებულ იქნას მედიკამენტური ან ქირურგიული ვარიანტები, ან, კლინიკურად მნიშვნელოვანი ჩივილების არარსებობის შემთხვევაში, პაციენტი მხოლოდ დაკვირვების ქვეშ დარჩეს. მედიკამენტური მკურნალობით შოკოლადის კისტა შეიძლება შემცირდეს, მაგრამ არ გაქრება, არ განადგურდება. უმეტესად მიზნად ისახავენ მისი დიამეტრის გარკვეულწილად შემცირებას, სულ მცირე, ზრდის შეჩერებას და, რაც მთავარია, პაციენტის ჩივილების კლინიკური გაქრობას ან იმ დონემდე შემცირებას, რომ არ მოქმედებდეს მის ცხოვრებაზე. მედიკამენტური მკურნალობით მიზნად ისახავენ რეციდივის თავიდან აცილებას და ჩივილების შემცირებას. ზოგჯერ ოპერაციამდე კისტის შემცირებისა და ოპერაციის გამარტივების მიზნით, ქირურგიულ პროცედურამდეც შეიძლება ჩატარდეს მედიკამენტური მკურნალობა.
ქირურგიული პროცედურა ჩვეულებრივ ტარდება დახურული ქირურგიით (რობოტული ქირურგია ან ლაპაროსკოპიული ქირურგია). დღეს, ძალზე იშვიათი გამონაკლისების გარდა, ენდომეტრიოზის ქირურგიაში ღია ქირურგია აღარ გამოიყენება. შოკოლადის კისტა თავისი აგებულების გამო საკვერცხეს ბევრად უფრო ძლიერად ეკვრის, ვიდრე ჩვეულებრივი კისტა.
დიდი ძალისხმევის საჭიროების შემთხვევაში შესაძლოა საჭირო გახდეს საკვერცხის ქსოვილის მოცილებაც. ამიტომ ენდოსკოპიურ ქირურგიაში ძალზე მნიშვნელოვანია შოკოლადის კისტის ჯანმრთელი საკვერცხის ქსოვილისგან ფრთხილად გამოცალკევება და დარჩენილი ჯანმრთელი ქსოვილის კარგად დაცვა.