Şişlər xalq arasında xərçəng kimi bilinsə də, uşaqlıq miomalarının (fibroidlərin) xərçəngə çevrilmə ehtimalı olduqca aşağıdır; lakin yenə də bədxassəli istiqamətdə dəyişə bilməsi az da olsa nəzərə alınmalı və müşahidə laqeyd buraxılmamalıdır. Reproduktiv yaşdakı bir qadında rast gəlindikdə böyük problemlərə yol aça bilər, bəzən də təsadüfən ginekoloji müayinədə müəyyən edilə bilər. Lakin çox vaxt 35-40 yaş qrupu arasında görülür. Yetkinlik dövründə görülmə ehtimalı olduqca aşağıdır, lakin yaşın artmasına paralel olaraq rastlanma tezliyi arta bilər. Digər tərəfdən, uşaqlıq miomaları estrogen hormonu ilə böyümə meyli göstərdiyi üçün hamiləlik dövründə də bu böyümə davam edə bilər. Hamiləlikdə həmçinin degenerasiya adlandırdığımız bir pozulma nəticəsində klinikada ağrı, ultrasəsdə isə fərqli görüntülər müşahidə olunaraq hamiləlikdə də problemlərə səbəb ola bilər. Lakin bu hallar hər zaman görülmür. Menopauza dövründə də estrogen hormonunun azalmasına bağlı olaraq kiçilə bilir. Fərqli əlamətlərlə ortaya çıxan uşaqlıq miomaları müxtəlif hallarda əlamət verməyə bilər. Bəzən rutin müayinələrlə müəyyən edilə bilən uşaqlıq miomalarının aşkarlanması üçün əhatəli bir ginekoloji müayinənin aparılması lazımdır.
Uşaqlıq miomalarının əlamətləri
- Aybaşı dövrlərində həddindən artıq qanaxma,
- Qanazlığı,
- Qarın və uşaqlıq bölgəsində böyümə,
- Cinsi əlaqədə güclü ağrı,
- Bel və büzdümdə ağrı,
- Tez-tez sidiyə çıxma istəyi,
- Boruların tıxanması (bəzi hallarda uşaqlıq miomaları boruların tıxanmasına yol aça bilər),
- Qəbizlik
Hər qadında bu əlamətlər fərqli şiddətdə, fərqli formada yarana bilər. Uşaqlıq miomaları ölçüsünə, sayına və böyümə sürətinə görə fərqli problemlərə yol aça bilər. Uşaqlıq miomaları əməliyyatla bədəndən çıxarıla bilər, lakin əməliyyatdan sonra təkrarlanma riski də artır. Əməliyyatdan sonra mikro ölçüdə miomalar qala bilər və zamanla böyüyərək müxtəlif problemləri də özü ilə gətirə bilər. Lakin uşaqlıq miomaları kiçik ölçülüdürsə, əməliyyat edilmədən də nəzarət altında saxlanıla bilər. Əlamətləri ağır olduqda və gündəlik həyatı pozan ölçüyə çatdıqda əməliyyat lazım gələ bilər. Böyük problemlərə yol açmayan uşaqlıq miomaları üçün klinik müşahidə kifayət edə bilir. Uşaqlıq miomalarının tədricən böyüdüyünü nəzərə alsaq, bu halda erkən diaqnoz olduqca böyük əhəmiyyət daşıyır. Uşaqlıq miomaları gec fərq edildikdə və ya ciddi klinik şikayətlərə səbəb olduqda cərrahi əməliyyatı zəruri edə bilər.
Cərrahi müalicədə mütləq açıq əməliyyat aparılmalıdırmı
Günümüzdə uşaqlıq miomalarının cərrahi müalicəsində xüsusilə qapalı əməliyyatlardan çox istifadə olunur. Uşaqlığın daxili qatına yaxındırsa histeroskopiya, daha dərində və böyükdürsə laparoskopik olaraq əməliyyat aparılır. Son illərdə xüsusilə robot dəstəkli olaraq mioma əməliyyatı müvəffəqiyyətlə aparılır.
Mioma əməliyyatlarında uşaqlıq mütləq çıxarılmalıdırmı?
Cavab çox aydındır: xeyr. Uşaqlıq bir çox halda qorunula bilər. Buradakı mühüm məqamlardan biri isə bu əməliyyat texnikalarını tətbiq edən cərrahın təcrübəsidir. Xüsusilə uşaqlığın qorunduğu xəstələrdə cərrahiyyədən sonrakı müşahidə önəmlidir.