Miomalar ya da digər adı ilə leyomiomalar, uşaqlıq daxilində yaranan, bədxassəli olmayan, xoşxassəli şişlərdir. Miomalar nadir hallarda bədxassəli bir şiş olan sarkomaya çevrilə bilər. Bir çox qadın həyatının müəyyən bir dövründə mioma keçirir.
Miomalar ümumiyyətlə hər hansı bir əlamətə səbəb olmadıqları üçün çox vaxt rutin ginekoloji müayinə zamanı fərq edilirlər. Ölçüləri isə gözlə görünməyəcək qədər kiçik olanlardan, hamilə bir qadının qarnı qədər böyüyə biləcək olanlara qədər dəyişir.
Miomaların nəyə görə yarandığı tam olaraq bilinmir. Genetik meyillik, estrogen və progesteron səviyyələrindəki fərqliliklər ya da insulinə bənzər digər böyümə amillərinin miomaların yaranmasını asanlaşdırdığı düşünülür.
Miomalar Həmişə Böyüyürmü?
Hər hansı bir əlamətin ya da rahatsızlığın görülmədiyi hallarda miomaları izləmək və hər hansı bir müdaxilədə olmamaq üstünlük təşkil edir. Çünki bu kütlələrin bədxassəli çevrilməsi çox nadirdir, digər tərəfdən bədxassəli ola biləcəkləri də yaddan çıxarılmamalıdır.
Bəzi miomalar xüsusilə uşaqlığın daxili qatına təzyiq göstərir ya da bilavasitə embrionun yerləşəcəyi yerdə böyüyərək hamilə qalmağı əngəlləyə bilər. Ümumiyyətlə yavaş böyüyürlər ya da heç böyümədən illərlə eyni ölçüdə qalırlar. Menopauzadan sonra hormon səviyələrində baş verən düşüş səbəbindən geriləyə bilər ya da ölçüləri dəyişmədən eyni qala bilər.
Gördüyümüz Hər Mioma Müalicə Edilməlidirmi?
Əvvəla, gördüyümüz hər mioma müalicə edilməli deyil. Kiçik ölçülü, pasiyentdə şikayətə səbəb olmayan miomalar yalnız izlənilir. Yalnız nəzarət müayinələrini laqeyd etməmək vacibdir. 45 yaşdan sonra ya da menopauza dövründəki miomaların böyümə sürətində artım olarsa, görüntülərində dəyişiklik olarsa, müalicə edilməsi baxımından mütləq pasiyentlə bölüşülməlidir.
Müalicə Üsulları
Mioma müalicəsində tək bir müalicə üsulu yoxdur. Müalicə prosesləri miomaların sayına, böyüklüyünə, yerləşimlərinə və səbəb olduqları əlamətlərə görə dəyişir. Həddindən artıq aybaşı qanaxması ya da çanaq təzyiqi kimi rahatsızlıqların olduğu hallarda traneksamik turşu, progesteronlar, GnRH dərmanları, progestin ifraz edən uşaqlıq daxili vasitələr kimi dərman müalicələri üstünlük təşkil edə bilər.
Uşaqlığı Qoruyan Üsullar
Günümüzdə inkişaf etmiş texnologiyalar sayəsində uşaqlıq qorunaraq mioma müalicələri tətbiq edilə bilir. Keçmiş dövrdə tətbiq edilən müalicə üsullarından bəziləri sonsuzluqla nəticələnə bilirdi. Uşaqlığın tamamının çıxarılması kimi tətbiqləri əhatə edən üsullar səbəbindən əməliyyatdan sonra pasiyentlərin uşaq sahibi olması mümkün deyildi.
Mioma müalicəsi ümumiyyətlə qeyri-invaziv və minimal invaziv olmaqla ikiyə ayrılır. Qeyri-invaziv üsullarda müdaxilə üçün hər hansı bir kəsik aparılmır və MRT cihazının içindəykən yüksək enerjili ultrasəs çevirici müalicəsi tətbiq edilir. MRT görüntüləmələri ilə miomaların yeri tam olaraq müəyyənləşdirilir və bu sayədə ultrasəs dalğaları bilavasitə mioma yönləndirilə bilər. Mioma qızır və parçalanır. Bu olduqca yeni bir üsuldur.
Digər bir üsul isə minimal invaziv üsullardır. Uterin arteriya embolizasiyası ilə embolik agentlər uşaqlığı qidalandıran arteriyalara inyeksiya edilir. Bu sayədə miomalara gedən qan axını kəsilir və zamanla ölmələri təmin edilir.
Radiotezlik ablasiyası da seçimlərdən biridir. Yüksək radiotezlik enerjiləri miomaları parçalayır və ona qan axını təmin edən damarları da kiçildir. Bu proses laparoskopik ya da transservikal olaraq vaginadan aparıla bilər.
Uşaqlıqdakı miomaları, uşaqlığı qoruyaraq çıxarmada ən çox istifadə edilən üsul isə histeroskopik, laparoskopik ya da robot dəstəkli cərrahiyyə yolu ilə aparılan miomektomiya adlanan cərrahi əməliyyatdır. Bu müalicə çərçivəsində cərrahlar Histeroskopiya ilə vagina və serviks yolu ilə, robot dəstəkli ya da laparoskopik cərrahiyyədə isə qarından miomalara çataraq miomaları çıxarırlar.
Uşaqlığın tamamını əhatə etməyən (mioma böyüklüyü daha az əhəmiyyətlidir) bir çox miomu olan qadında bu üsulların birlikdə istifadə edilərək uşaqlığın qorunması mümkündür. Miomaları çox böyük olan, miomektomiyadan sonra uşaqlıqda sağlam toxuma qalmayacaq pasiyentlərdə ya da bədxassəli olma ehtimalı olan pasiyentlərdə uşaqlığın çıxarılması seçimi pasiyentlə mütləq bölüşülməlidir.
Miomalar Cərrahi Müalicədən Sonra Təkrarlanırmı?
Yaxşı bir cərrahi müalicədən sonra, yəni geridə mioma qalmadan aparılan tam bir cərrahiyyədən sonra təkrarlanma riski, xüsusilə tək bir mioma cərrahiyyəsi aparıldısa, aşağıdır. Reproduktiv yaşın başlanğıcında bu cərrahiyyə aparıldısa, o pasiyent uzun illər hormonal aktiv dövrdə olacağı üçün risk artır. Buna görə bu pasiyentlərin müntəzəm izlənməsi son dərəcə vacibdir.
Miomalarla bağlı daha ətraflı məlumat almaq üçün https://miyomcerrahisi.com/ saytımı ziyarət edə bilərsiniz.