ენდომეტრიოზი, საზოგადოებაში შოკოლადის კისტის სახელით ცნობილი, საშვილოსნოს ყველაზე შიდა ფენის, ენდომეტრიუმის ქსოვილის საშვილოსნოს გარეთ, ჯანმრთელ ქსოვილებსა და ორგანოებში დამკვიდრებითა და ზრდით ხასიათდება. ენდომეტრიოზის დიაგნოსტირება ერთ-ერთი ყველაზე გვიან და რთულად დასადგენი დაავადებაა, რადგან დაზიანების ადგილის მიხედვით შეიძლება გამოიწვიოს სხვადასხვა კლინიკური მდგომარეობა და შესაბამისი სიმპტომები.
დაავადებას, რომელიც ორგანოთა მხოლოდ ზედაპირზე ვითარდება, ეწოდება ზედაპირული ენდომეტრიოზი, ხოლო მენჯის ორგანოების 5 მილიმეტრზე ღრმად შეღწეულ დაავადებას — ღრმა ენდომეტრიოზი. ამ პაციენტებში ხშირად ერთდროულად გვხვდება საკვერცხის ენდომეტრიომები (შოკოლადის კისტები) და საშვილოსნოში ენდომეტრიოზის საშვილოსნოსეული ფორმა, ადენომიოზი. ამ კისტების შიგნით ყავისფერი სითხე გროვდება და მათი გარეგნობის გამო შოკოლადის კისტებად იწოდება.
ღრმა ენდომეტრიოზის ტიპური კერებია ნაწლავები, შარდის ბუშტი, შარდსაწვეთები (შარდის გამტარი მილაკები), საშოს უკანა კედელი, კეისრული კვეთის ძველი ჭრილობა, საკეისრო და მენჯის ნერვი, დიაფრაგმა და საშვილოსნოს დამჭერი (უტერო-საკრალური) იოგები (საშვილოსნოს დამჭერი ბმები, რომელთა მახლობლადაც გადის საშვილოსნოს ტკივილის გამტარი ნერვი).
ღრმა ენდომეტრიოზი დიაგნოსტირებისა და მკურნალობის თვალსაზრისით ენდომეტრიოზის ყველაზე რთული ფორმაა. ღრმა ენდომეტრიოზი საკვერცხის ენდომეტრიომასთან შედარებით უფრო იშვიათად გვხვდება. ენდომეტრიოზის შემთხვევებში ღრმა ენდომეტრიოზის სიხშირე დაახლოებით 10%-ს შეადგენს.
ღრმა ენდომეტრიოზის სიმპტომები
ენდომეტრიოზის დიაგნოსტირების გამაძნელებელ ფაქტორთა შორის მთავარია ის, რომ ტკივილის სიმძიმესა და დაავადების სტადიას შორის კორელაცია არ არსებობს. ძალიან მცირე შეხორცების მქონე პაციენტებში შეიძლება გამოვლინდეს თითქმის აუტანელი კრამპები და ძლიერი ტკივილი, მაშინ როცა ღრმა ენდომეტრიოზის მქონე პაციენტებში სიმპტომები ძალზე მსუბუქი შეიძლება იყოს.
თუმცა, ზოგადად, ღრმა ენდომეტრიოზის დაზიანებები ნერვული ბადეების სიმრავლის გამო, ჩვეულებრივ, ძლიერი ტკივილის შეგრძნებას იწვევს. ღრმა ენდომეტრიოზის ყველაზე გავრცელებულ სიმპტომებს შორისაა მენჯის ტკივილი, მტკივნეული მენსტრუალური ციკლი, მტკივნეული სქესობრივი კავშირი, მტკივნეული დეფეკაცია, მუცლის, განსაკუთრებით მენსტრუაციის დროს, თითქოსდა ორსულობისებრი შებერილობა, ფანქარივით წვრილი განავალი, ნაწლავის დაავადებას მსგავსი ფაშარი განავლის პერიოდები ხშირად გვხვდება.
საკეისრო ნერვის ენდომეტრიოზისას შეიძლება გამოვლინდეს ტერფის ჩამოვარდნა და სიარულის გაძნელება, დიაფრაგმის ენდომეტრიოზისას — მარჯვენა მხრის ტკივილი, კეისრული ჭრილობის ენდომეტრიოზისას — მენსტრუაციის დროს ჭრილობის ადგილას ან მის მახლობლად მტკივნეული, მკვრივი გასიმისხვის ხელით შემოგრძნობა, — ანუ დაზიანებული ორგანოს მიხედვით სრულიად განსხვავებული ჩივილები. ზოგიერთ პაციენტს ერთი სიმპტომი აღენიშნება, ზოგს — რამდენიმე ერთდროულად.
ღრმა ენდომეტრიოზის მკურნალობის მეთოდები
ღრმა ენდომეტრიოზის მკურნალობა, ჩვეულებრივ, დაზიანების ადგილმდებარეობასა და ორგანოებზე ზემოქმედების ხარისხზეა დამოკიდებული. დაავადება მედიკამენტურ მკურნალობას შეიძლება ემორჩილებოდეს, ხოლო კარგად რეაგირებადი პაციენტები ამ მკურნალობას მეთვალყურეობის ქვეშ განაგრძობენ.
მედიკამენტურ მკურნალობაზე არარეაგირებადი, პროგრესირებადი დაავადების შემთხვევაში მიმართავენ ქირურგიულ მკურნალობას. ქირურგიული მკურნალობის დროს მთელ მსოფლიოში ოქროს სტანდარტად მიჩნეულია დახურული ქირურგია. ღრმა ენდომეტრიოზისას ოპერაცია გაცილებით რთულია.
ენდომეტრიოზის ქირურგმა გარემომცველი ქსოვილების დაზიანების გარეშე უნდა მოაცილოს დაზიანებები და ნაწიბურული ქსოვილი. ოპერაცია აუცილებელი გახდება როცა, ის აუცილებლად ამ სფეროში გამოცდილი ქირურგების მიერ უნდა შესრულდეს.
ღრმა ენდომეტრიოზის ქირურგია აუცილებლად გუნდურად უნდა იმართებოდეს. გუნდში, დაზიანებული ქსოვილის მიხედვით, ენდომეტრიოზის ქირურგს უნდა ახლდეს ზოგადი ქირურგი, უროლოგი, ღვიძლის ქირურგი, გულმკერდის ქირურგი.
ენდომეტრიოზის (შოკოლადის კისტის) შესახებ დამატებითი ინფორმაციის მისაღებად შეგიძლიათ ეწვიოთ ჩემს საიტს https://cikolatakisti.info/.