Çanaq ağrıları xroniki hala gəlmədən belə şəxslərin həyat keyfiyyətini mənfi təsirləyən, gündəlik həyatına davam etməsinə əngəl olan və sağlam bir tualet vərdişi, sağlam bir cinsi həyatı olmasına əngəl olan ağrılardır.
Xroniki çanaq ağrısı, göbək çuxuru ilə çanaq sümüyü arasında 6 aydan daha uzun müddətdir olan davamlı ya da aralıqlarla gələn ağrılar kimi təsvir edilir.
Həyatlarını Belə İtirə Bilərlər
Pasiyentlər işlərini, əşlərini, hətta bu ağrılara dözə bilməyib həyatlarını belə itirə bilərlər. Bu ağrıların bir çox fərqli səbəbi ola bilər. Ağrı, bir rahatsızlıq ya da fiziki bir problem səbəbindən ortaya çıxdısa, problemin müalicə edilməsi ilə aradan qalxır.
Ağrının uzun müddət davam etməsi halında şəxs həm fiziki, həm də zehni olaraq yıpranır. Bu ağrıların şiddəti səbəbindən evliliklər, pasiyentin iş və sosial həyatı çox ciddi təsirlənə bilər. Pasiyentlər işlərini, əşlərini, hətta bu ağrılara dözə bilməyib çox şiddətli ağrı səbəbindən həyatlarını belə itirə bilərlər. Buna görə çanaq ağrısına sadə bir klinik vəziyyət kimi deyil, çox əhatəli olaraq baxmaq lazımdır.
Xroniki Çanaq Ağrıları Nədən Olur?
Xroniki çanaq ağrısının çox sayda fərqli səbəbi ola bilər. Şokolad kistası kimi də tanınan endometrioz çanaq ağrılarına səbəb olan və ən yaygın görülən problemlərdən biridir.
Şokolad kistasının digər formaları da ağılda saxlanılmalıdır; Adenomyoz (uşaqlığı tutan şokolad kistası), siyatik siniri tutan endometrioz və diaqnozda ən çox gözdən qaçırılan dərin endometrioz. Dərin endometrioz həm sidik yollarını, həm də bağırsaqları tutan çox ağrılı bir klinik vəziyyətdir. Dərin Endometriozda xüsusilə çox sancılı aybaşı görmə, aybaşı zamanı evdən çölə çıxa bilməmə və çox ağrılı defekasiya və ağrılı sidik ifrazı görülə bilən şikayətlərdəndir.
Miomalar isə digər vacib səbəblərdəndir. Xüsusilə dərinə yerləşən, ətrafdakı toxumalara təzyiq göstərən, sinirləri sıxan miomalar ağrının səbəbi ola bilər.
Çanaq əzələlərində meydana gələn yığılmalar və ağrılar çanaq dibi spazmı nəticəsində ortaya çıxır. Çanaq dibi əzələləri bölgədə olan uşaqlıq, sidik kisəsi və rektum kimi orqanları tutur. Bu əzələlərdə meydana gələn spazmlar ciddi ölçüdə ağrıya səbəb ola bilər.
İnterstisial sistit də çanaq ağrılarının ortaya çıxmasının səbəbləri arasında yer alır. Nadir olan, lakin diaqnozu qoyulduqda müalicəsi mümkün olan pudendal kanal sindromu, siyatik sinir endometriozu, uşaqlıq və yumurtalıq ətrafında genişlənən varikoz tipli damarlarla seyr edən Çanaq Konjesyon Sindromu, qarın bölgəsində edilən əməliyyatlar, psixoloji problemlər də çanaq ağrısının səbəbləri arasında yer ala bilər.
XÇA-nın Əsl Səbəbi Psixoloji Problemlərdirmi?
Ölkəmizdə XÇA üzərində ixtisaslaşmış klinisist sayı təəssüf ki, çox azdır. Səbəb tapıla bilməyib, bir çox yetərsiz müalicə və bəlkə də yaxşı niyyətli olsa da, lazımsız əməliyyatdan sonra pasiyentlər tez-tez psixoloji səbəbli kimi təsvir edilib psixiatrlara yönləndirilirlər.
Dünyanın bir çox yerində də vəziyyət təəssüf ki, belədir. Əslində əsas səbəb tapıldıqda müalicə sadədir. Psixoloji vəziyyətlər çox vaxt uzanan xroniki ağrıların səbəbi olmaqdan çox, əslində nəticəsidir, təəssüf ki.
Çanaq Ağrısının Əlamətləri
Xroniki çanaq ağrısı olan qadınlar gündəlik həyatlarının rutininə belə ayaq uydura bilməyəcək səviyyədə ağrı çəkə bilərlər. Bu ağrılar şəxsi həm fiziki, həm də ruhi olaraq çökmə nöqtəsinə qədər gətirə bilər. Ağrılara bağlı olaraq şəxsin cinsi həyatı da mənfi istiqamətdə təsirlənir və əlaqəsindəki tarazlıqlar da alt-üst ola bilər.
Buna görə xroniki çanaq ağrılarını keçirmək üçün fərqli texnikalar mütləq sınanmalı və şəxs həyat keyfiyyətinə qovuşmalıdır. Ağrıkəsici, antibiotik, əzələ boşaldıcı ya da antidepressant kimi fərqli dərmanlarla müalicələrin yanı sıra botoks kimi tətbiqlər ya da cərrahi müdaxilələr xroniki çanaq ağrısı müalicəsində üstünlük verilə bilər.
Lakin diaqnozun doğru qoyulması ən vacib mövzudur. Xəstəliyin diaqnozunda nöropelveoloji qiymətləndirmə son dərəcə vacibdir. Ölkəmizdə yalnız 2 nöropelveologiya mütəxəssisi var. Doğru diaqnozdan sonra XÇA doğru müalicə edilə bilər.
Çanaq Ağrısı Müalicəsi Necə Edilir?
Xroniki çanaq ağrılarının müalicəsinin əsasında pasiyentə qoyulan diaqnozun nə olduğudur. Əgər diaqnoz doğru deyilsə, müalicə nə olursa olsun çox vaxt fayda verməyəcək.
Şəxsə hər hansı bir üsulla diaqnoz qoyula bilmirsə, ancaq o zaman müalicə ağrını keçirməyə yönəlik ola bilər. Bunun xaricində üstünlük həmişə çanaq ağrısının səbəbi olan vəziyyəti aradan qaldıracaq müalicələr tətbiq etmək olmalıdır.
Əgər səbəblər aradan qaldırıla bilmirsə, xroniki çanaq ağrısı davam edir və şəxsin həyatını olduqca mənfi təsirləyəcək şəkildə problemlər yaradır.