Miomalar, qadınlarda ən çox rastlanan xoşxassəli şişlərin başında yer alır. Uşaqlığın hamar əzələ toxumasından qaynaqlanan mioma ümumiyyətlə 35-45 yaşları arasında rastlanır.
Mamalıq və Ginekologiya üzrə mütəxəssis Dos. Dr. Taner Usta, miomaların dondurulma prosesi ilə müalicə edilməsi mövzusuna aydınlıq gətirməklə kifayətlənməyib olduqca faydalı məlumatlar da verdi.
Uşaqlıqda mioma yaranması, mioma əgər uşaqlığın daxili təbəqəsinə təzyiq göstərmirsə, hamiləliyə ümumiyyətlə mane olmur. Hamiləlikdə yaşanan hormonal dəyişikliklərdən dolayı da mioma ölçüsündə artım baş verə bilər. Lakin sonrasında kiçilmə, böyümə ya da eyni qalma kimi hallar yaşana bilir və necə olacağı əvvəlcədən ümumiyyətlə təxmin edilə bilmir.
Miomalar estrogen hormonuna bağlıdır və bu səbəbdən menopauza dövründə rastlanma tezliyi olduqca aşağıdır. Həmçinin əvvəlcədən mioma yaranması müşahidə olunan şəxslərdə menopauza dövrü ilə birlikdə miomalarda bir geriləmə baş verə bilər. Miomalar yerləşdikləri yerlərə görə bir-birindən ayrılır.
MİOMA ƏLAMƏTLƏRİ HANSILARDIR?
Miomalar ümumi olaraq hər hansı əlamət vermədən ortaya çıxa bildikləri kimi, ağrı, şiddətli anormal vajinal qanaxma, hamilə qala bilməmə kimi şikayətlərə də səbəb ola bilər. Bu səbəbdən ümumi olaraq rutin müayinələrdə aşkarlana bilir. Əlamət verən hallarda isə mioma əlamətləri digər narahatlıqlar ilə asan şəkildə qarışdırıla bilər.
Miomaların əlamətlərinin ortaya çıxması bu törəmələrin olduqca böyüdüyünə və ya inkişaf etdiyi yerə işarə edir. Aybaşı qanaxmalarında artım, aralıq qanaxmanın baş verməsi, qarın bölgəsində şişkinlik, çanaq ağrısı, tez-tez sidiyə çıxma və bəzi hallarda qəbizlik əlamət olaraq görülə bilər.
Bu gün görüntüləmə üsulları ilə miomalar çox asan şəkildə aşkarlana bilir. Ultrasonoqrafiya ilə üsullar ilə mioma diaqnozu dəqiq şəkildə qoyula bilər. Bəzi hallarda xüsusilə bədxassəli miomalardan ayırd etmək üçün və ya çox sayda mioma varsa onların tam vəziyyətini ortaya qoymaq üçün Maqnit Rezonans (MR) görüntülədən faydalanıla bilər.
MÜALİCƏ ÜSULLARI
Miomaların ölçüləri və yerləşdiyi yerlər fərqli müalicə üsulları tələb edir. Miomaların aşkarlandıqda mütləq bir cərrahi müdaxilə ilə çıxarılmalarına ehtiyac duyulmur. Əhəmiyyətli sayda mioması olan pasiyentin xüsusilə klinik bir şikayəti yoxsa və görünüşündə bir xüsusiyyət yoxsa, yalnız izlənmələri kifayətdir.
GnRH analoqları (müvəqqəti menopauza yaradan dərmanlar) olaraq adlandırılan dərmanlar ilə miomaların ölçülərini kiçildə bilər. Çox böyük miomalarda xüsusilə pasiyentdə şiddətli vajinal qanaxma və qansızlıq varsa istifadə oluna bilər. Bu üsul cərrahi müdaxilələrdən əvvəl seçilir və əməliyyatdan əvvəl miomanın ölçüsünün kiçilməsi təmin edilir.
Şikayətlərə yol açan ya da sürətlə böyüyən miomalar isə cərrahi üsullar ilə çıxarılır. Son illərdə inkişaf edən texnologiya ilə birlikdə miomanı yandırmaq ya da dondurmaq da mümkündür. Mioma nüvələri lazerlə yandırıla bilər ya da maye azotla dondurula bilər. Bu şəkildə mioma müalicəsində hər hansı şəkildə cərrahi müdaxiləyə ehtiyac duyulmur.
Həmçinin bu üsullar ilə baş verən narahatlıqlar da aradan qaldırıla bilər. Yeni nəsil olaraq qəbul edilən bu üsullar ilə bədənə hər hansı kəsik açılmadan aparıla bilər. Bu müalicələrin ən əhəmiyyətli tənqid oluna biləcək tərəfi isə miomanın yenidən böyüyərək klinik şikayətlərin təkrarlana bilməsidir.
MİOMALAR HƏBLƏ MÜALİCƏ EDİLƏ BİLƏRMİ?
Bəli, xüsusilə miomaların təsirlərini azaltmaq üçün keçən illərdə həm Amerikada, həm də Avropada miomalar üzərinə xüsusi təsirli həb şəklində istifadə oluna biləcək dərmanlar pasiyentlərin istifadəsinə verildi. Bu dərmanlar hələ ölkəmizdə yoxdur.
MİOMASI OLAN QADINLAR HANSI TEZLİKLƏ HƏKİMİNƏ YOXLAMAYA GETMƏLİDİR?
Əgər əhəmiyyətli bir istisnai vəziyyəti yoxsa, 6-12 ayı keçmədən mioması olan qadınlarımızın müntəzəm yoxlaması aparılmalıdır.