მიომები საშვილოსნოს კეთილთვისებიანი სიმსივნეებია. საშვილოსნოში მდებარე „მიომეტრიუმად“ წოდებული კუნთოვანი ქსოვილისგან პათოლოგიური ზრდის შედეგად წარმოქმნილი მიომები დღეისათვის დაახლოებით ყოველ 4-5 ქალიდან ერთს აღენიშნება.
ეს კეთილთვისებიანი სიმსივნეები, რომლებიც განსაკუთრებით 30-40 წლის შემდეგ ვლინდება, ზოგჯერ არანაირ სიმპტომს არ იძლევა. ამიტომ მიომის მქონე ქალების დიდი ნაწილისთვის ეს პრობლემა საერთოდაც უცნობია. თუმცა ამ კვანძების წარმოშობის ზუსტი მიზეზი ცნობილი არ არის, ისინი ძირითადად ესტროგენის მომატებულ დონესთანაა დაკავშირებული.
მენოპაუზის პერიოდში ესტროგენის დონის კლებასთან ერთად მიომებმა შეიძლება სწრაფად დაიხიოს უკან და დროთა განმავლობაში სრულიად გაქრეს კიდეც. ორსულობის დროს კი მიომებმა საშვილოსნოს ზრდასთან ერთად განვითარება შეიძლება განიცადოს. თუმცა მშობიარობის შემდეგ მიომების ზომაში შემცირება ან გაქრობა შეიძლება შეინიშნებოდეს, ან საერთოდ არანაირი ცვლილება არ მოხდეს.
პროგესტერონის ჰორმონის ადგილი მიომის მკურნალობაში
პროგესტერონი არის ჰორმონი, რომელიც ემსახურება ორგანიზმზე ესტროგენის მოქმედების დაბალანსებას და მისი ანტაგონისტის ფუნქციას ასრულებს. ამიტომ ვარაუდობდნენ, რომ ესტროგენის ზეგავლენით მზარდი მიომის მკურნალობაში პროგესტერონის გამოყენება შესაძლებელი იქნებოდა.
თუმცა კვლევებმა აჩვენა, რომ პროგესტერონი მიომის მკურნალობაში არაეფექტურია. მას მხოლოდ საშვილოსნოს შიდა შრის, ანუ „ენდომეტრიუმად“ წოდებული ქსოვილის ატროფიის გამოწვევა შეუძლია, რითაც შესაძლოა შემცირდეს მენსტრუალური სისხლდენა. ამიტომ პროგესტერონული მკურნალობა მიომების შემთხვევაში მხოლოდ მსუბუქი სიმპტომებისა და მცირე ზომის მიომების მქონე შერჩეულ პაციენტებში შეიძლება იყოს ეფექტური.
მკურნალობის მეთოდები
მიომების ყველაზე ზუსტი მკურნალობის მეთოდი ქირურგიული ჩარევაა. სხვა მეთოდებით შესაძლებელია მიომის ზრდის შეჩერება ან მისი შემცირების მიღწევა.
ახალი თაობის ზოგიერთი მეთოდით მიომის ქსოვილის სხეულიდან ამოღების გარეშე, ლაზერით დამწვრობის ან თხევადი აზოტით გაყინვის გზით მკურნალობაც შესაძლებელია. ეს მეთოდები მხოლოდ მიომების ძალიან შეზღუდულ ტიპებზე გამოიყენება და კლინიკურ პრაქტიკაში ფართოდ არ გამოიყენება.
ესტროგენის დამთრგუნველი მედიკამენტები ალტერნატივად განიხილება, თუმცა მათი ხანგრძლივი გამოყენება იწვევს ისეთ პრობლემებს, როგორიცაა ძვლების მინერალური სიმკვრივის დაკარგვა, მენსტრუაციის შეწყვეტა ან სიცხის ტალღები.
დამთრგუნველი მედიკამენტები (ანუ ცრუ მენოპაუზის ინექციები) ორგანიზმში დროებით მენოპაუზისებურ ეფექტს ქმნის. ამიტომ ისინი გამოიყენება მხოლოდ ოპერაციამდე მიომის შესამცირებლად.
დღეისათვის ყველაზე ეფექტური მკურნალობის მეთოდი ქირურგიაა. მიომების ლაპაროსკოპიული, რობოტული ან ჰისტეროსკოპიული ამოღება პაციენტებისთვის ძალზე მომგებიანი ოპერაციებია. ეს ოპერაციები პაციენტის ორგანიზმში მინიმალური ჩარევით სრულდება, რის გამოც მათ „უსისხლო“ ან „დანის გარეშე“ ოპერაციებსაც უწოდებენ.
ოპერაციის შემდეგ ტკივილი მცირეა, შესაბამისად ტკივილგამაყუჩებლების საჭიროებაც შეზღუდულია, ხოლო მუცლის წინა კედელზე დარჩენილი ნაწიბურებიც კოსმეტიკური თვალსაზრისით თითქმის შეუმჩნეველია. ამ მეთოდებით ჩატარებული ოპერაციების შემდეგ პაციენტები მოკლე დროში უბრუნდებიან სოციალურ ცხოვრებას.
Doç. Dr. Taner Usta
მეან-გინეკოლოგი