Uzun illərdir tibb dünyasının bir çox sahədə istifadə etdiyi laparoskopik üsul köhnə əməliyyat üsullarına nisbətən böyük üstünlük təmin edir. Son illərdə tədricən yayılmağa başlayan robot dəstəkli cərrahiyyə isə laparoskopik üsulun texnoloji cəhətdən daha inkişaf etmiş bir növüdür.
Da Vinci adlı bir robot ilə həyata keçirilən robotik əməliyyatlar başda ginekoloji xərçəng xəstəlikləri olmaqla tədricən daha çox sahədə klinik praktikada istifadə olunur. Hər iki üsulun bəzi üstünlükləri və çatışmazlıqları var.
Robot dəstəkli cərrahiyyə üsulu gətirdiyi bir çox yenilik sayəsində tədricən özünə daha çox istifadə sahəsi tapır. Çatılması çətin yerlərə çatılıb, çox dar olan yerlərdə 3 ölçülü görüntü altında oynaqları təqlid edən alətlərin köməyi ilə əməliyyatın aparılması lazım gəldikdə robot dəstəkli cərrahiyyə bu gün artan şəkildə seçilə bilir.
LAPAROSKOPİYANIN ÜSTÜNLÜKLƏRİ
Laparoskopiyanın ənənəvi əməliyyat üsullarına nisbətən bir çox üstünlüyü mövcuddur. Bu üstünlüklərin əhəmiyyətli bir qismi isə robot dəstəkli cərrahiyyə üçün də keçərli hesab edilir. Laparoskopiyanın öz içində daşıdığı ən böyük üstünlük isə toxunma hissidir.
Əməliyyat zamanı cərrah tətbiqi özü həyata keçirdiyi üçün əməliyyat bölgəsinə nə qədər təzyiq göstərəcəyini həssas şəkildə müəyyən edə bilər. Laparoskopiyada həmçinin əməliyyat alətlərinin yerlərinin dəyişdirilməsi ya da alətlərlə istifadə olunan enstrumentlərin dəyişdirilməsi daha sadə şəkildə həyata keçirilir.
Bənzər şəkildə pasiyentin mövqeyi də robot dəstəkli cərrahiyyəyə nisbətən daha asan şəkildə dəyişdirilə bilir. Laparoskopiyada istifadə olunan alətlərin az qala hamısı həkimlər tərəfindən uzun illərdir istifadə olunan alətlərdir. Da Vinci-də istifadə olunan alətlər də laparoskopiya alətləri ilə bənzərlik göstərsə də, bu alətlərin robotik qollarda olması və robotun fərqli şəkildə yönləndirilməsi səbəbindən cərrahların müəyyən bir müddət bu alətdə ixtisaslaşmasını tələb edə bilər.
ROBOT DƏSTƏKLİ CƏRRAHİYYƏ İLƏ GƏLƏN ÜSTÜNLÜKLƏR
Robot dəstəkli cərrahiyyə ilə həm pasiyent, həm də həkim üçün daha rahat bir mühit əldə edilir. Cərrah bütün əməliyyatı konsoldan oturaraq idarə edir. Bu səbəbdən əməliyyat müddətində fiziki olaraq daha az çətinlik yaşayır. Da Vinci ilə birlikdə pasiyentlərdə bütün qapalı cərrahiyyələrdə olduğu kimi sürətli sağalmalar təmin edilir. Bu səbəbdən əməliyyatdan sonra xəstəxanada qalma müddəti də əhəmiyyətli dərəcədə azalır.
Robot dəstəkli cərrahiyyədə laparoskopiyanın əksinə iki ölçülü deyil, üç ölçülü görüntü əldə edilir. Həmçinin robotik qollarda insan əli kimi hər hansı titrəmənin olmaması əməliyyatın daha təhlükəsiz keçməsini təmin edir. Bu sayədə əməliyyat bölgəsində yerləşən ətraf toxumaların zərər görmə riski minimuma enir.
Robot dəstəkli cərrahiyyədə qarın divarından alətlərin qarın içinə daxil olmasını təmin edən ‘trokar’ olaraq adlandırılan alətlər qarın divarında sabit qaldığı üçün trokar yerləri laparoskopiyaya nisbətən daha az zorlanır. Bunun nəticəsi olaraq əməliyyatdan sonra qarının ön divarında daha az ağrı hiss edilir.