Aybaşı dövründəki sancılarınızın səbəbi endometrioz ola bilərmi?

Normal şəraitdə uşaqlığın içini örtən endometrium toxumasının bədənin fərqli bir bölgəsində yerləşməsi kimi təsvir olunan endometrioz xəstəliyinin ən yayğın şikayətlərindən biri aybaşı dövründə güclü ağrı hiss edilməsidir. Hormonların təsiri altında dəyişikliklərə məruz qalan və hamiləlik yarandıqda qalınlaşaraq körpə üçün rahat bir sığınacaq yaradan bu toxuma, körpə olmadıqda hər ay aybaşı dövründə qanaxma yolu ilə kənara atılır və növbəti aybaşı dövrünə qədər hormonların təsiri ilə qalınlaşır. Estrogen hormonu ilə stimullaşan bir xəstəlik olduğu üçün qadınlar menopauzaya daxil olana qədər bir çox dəfə təkrarlana bilər. Endometriozda irəli mərhələlərdə davamlı olaraq qarnın aşağı hissəsində və qasıqda ağrılar görülür. Çanaq ağrısı şikayəti ilə klinikaya müraciət edən qadınların 75 faizində endometriozun olma ehtimalı var. Aybaşı dövründə güclü ağrılara səbəb olan endometrioz xəstəliyində əslində ağrının şiddəti ilə xəstəliyin dərəcəsi arasında bir əlaqə yoxdur. Yüngül dərəcəli bir endometrioz güclü ağrılara səbəb ola bildiyi kimi, irəli dərəcəli bir endometrioz halında çox yüngül aybaşı sancısı görülə bilər, hətta heç bir ağrı olmaya bilər. Bununla yanaşı, sancıların daha erkən başlaması və daha uzun sürməsi xəstəliyin mərhələsinin irəlilədiyinə işarə edə bilər. Aybaşı dövrünə bir neçə gün qalmış başlayan ağrılar aybaşı qanaxması ilə birlikdə güclənir. Ağrıkəsicilərə cavab verməyən güclü ağrılar qanaxma boyunca davam edə bilər. Qasıq və bel ağrılarının da müşayiət etdiyi bu narahatlıq ayaqlara doğru yayıla bilər. Aybaşı dövrünü kabusa çevirən endometrioz həyat keyfiyyətini əhəmiyyətli dərəcədə aşağı salır. Şəxs sosial həyatından uzaqlaşır, idmanla məşğul ola bilmir, iş yerində və ya məktəbdə diqqətini toplamaqda problem yaşayır. Bəzi xəstələr bu sancılar səbəbindən aybaşı dövrünü yataqda keçirə bilər, həddindən artıq ağrıkəsici istifadə etmək ehtiyacı duya bilər. Endometrioz cinsi əlaqə zamanı da ağrıya səbəb ola bilər. Düşünüldüyü kimi, aybaşı pozğunluğu çox tez-tez rast gəlinən bir hal deyil. Lakin endometriozu olan qadınlarda nizamsız və çox qanaxmalar görülə bilər. Aybaşıdan əvvəl tünd rəngli (qəhvəyiyəbənzər) ləkələnmələr görülür. Əslində bu ləkələnmələr qanaxmadır. Qasıq ağrısının forması dərin endometriozun yerləşdiyi yerə görə dəyişkənlik göstərir. Çox güclü aybaşı sancısı, anus ağrısı və sidik yolları şikayətləri ola bilər. Bəzi xəstələrdə ishal, anusdan qanaxma və qəbizlik görülə bilər. Doğru olan, çox vaxt itirmədən diaqnozun qoyulması və müalicənin planlaşdırılmasıdır. Bütün xəstəliklərdə olduğu kimi, endometrioz üçün də erkən diaqnoz çox önəmlidir.