Aybaşı dövrü qadın sağlamlığı ilə bağlı məlumat verən ən vacib göstəricilər arasında yer alır. Bir çox qadının yaşadığı problem olan aybaşı nizamsızlığı qadınları sağlamlıqları baxımından narahat edən əsas mövzular arasında yer alır. İldə bir neçə günlük aybaşı gecikməsi normal qəbul edilsə də, daha tez-tez yaşanan aybaşı nizamsızlıqlarının mioma, şiş kimi problemlərin xəbərçisi ola biləcəyi gözardı edilməməlidir.
Qadınların hormonal dövrləri səbəbindən normal şərtlər altında ayda bir aybaşı olması lazımdır. Hər qadının aybaşı nizamı bir-birindən fərqli olsa da, qadınlar hər ay təxmin edə bilməyəcəkləri zamanlarda aybaşı görürlərsə, bu vəziyyət aybaşı nizamsızlığı kimi qəbul edilir. Ayrıca aybaşı nizamsızlığı ya da aybaşı görməmə bir çox xəstəliyin əlaməti ola biləcəyi üçün mütləq altında yatan səbəb araşdırılmalıdır.
Stress Aybaşı Gecikməsinə Səbəb Ola Bilər
Aybaşı nizamsızlığı ümumiyyətlə yeni aybaşı görməyə başlayan gənc qızlarda və menopauza dövrünə yaxın qadınlarda görülür. Bunun səbəbi hormonlarda yaşanan dəyişikliklər olub, hormon pozğunluqları aybaşı nizamsızlığına səbəb ola bilər. Tiroid və prolaktin hormonundakı pozğunluqlar, həddindən artıq çəki alıb-vermək, həddindən artıq idman etmək, çox arıq olmaq aybaşı nizamsızlığına yol aça bilər. Hər hansı bir sağlamlıq probleminə bağlı olmadan meydana gələn aybaşı nizamsızlıqlarının ən böyük səbəbi isə stress kimi ifadə edilə bilər. Bir çox qadın ən kiçik bir stress vəziyyətində aybaşı nizamsızlığı yaşamağa başlayır.
Aybaşı Nizamsızlığı Xəstəlik Xəbərçisi Ola Bilər
Aybaşı nizamsızlığı stress, mövsüm keçidləri kimi ümumi amillərdən qaynaqlana bildiyi kimi, bəzi xəstəliklərin xəbərçisi kimi də ortaya çıxa bilər. Hipotalamus, hipofiz, uşaqlıq və yumurtalıq qadınların aybaşı dövründə nizamı təmin edən dörd vacib amildir. Bu ünsürlərin hər hansı birində problem yaşanması aybaşı nizamsızlığına səbəb ola bilər. Hipofiz vəzisində şiş, yumurtalıqlarda ya da uşaqlıqda kista, mioma, şiş olması da aybaşı nizamsızlığına yol aça bilər. Ayrıca uşaqlıq toxumasındakı qalınlaşma, uşaqlıqdakı ya da uşaqlıq boynundakı poliplər və nadir hallarda olsa xərçəng aybaşı nizamsızlığının səbəbləri arasında sayıla bilər. Bu problemlərin aradan qaldırılması aybaşı nizamsızlığının da aradan qaldırılmasını təmin edir. Lakin əvvəl də qeyd etdiyimiz kimi hər hansı bir səbəbə əsaslanmayan aybaşı nizamsızlıqlarına da zaman-zaman qadınlarda rast gəlinə bilir.
Aybaşı Nizamsızlığı Müalicə Edilə Bilər
Aybaşı nizamsızlığının müalicəsi müəyyənləşdirilən səbəbə görə tətbiq edilir. Buna görə aybaşı nizamsızlığı yaşayan qadınlar bu vəziyyəti düzəltməyə yönəlik olaraq öz qərarları ilə dərman istifadə etməməli və mütləq aybaşı nizamsızlığının səbəbinin müəyyənləşdirilə bilməsi üçün həkimə müraciət etməlidirlər. Əgər aybaşı nizamsızlığı şiş ya da polip kimi sağlamlıq problemlərindən qaynaqlanırsa, müalicəyə başlanmaması daha ciddi nəticələrlə qarşılaşılmasına səbəb ola bilər.