Mioma yaranmalarına dair dəqiq bir səbəb göstərmək mümkün olmasa da, ailə tarixçəsində mioma problemi olan qadınların risk altında olması ya da yüksək estrogen hormonunun miomaların ortaya çıxmasında effektiv olduğu düşünülür. Bəs doğuşa nəzarət həbləri mioma yaranmasını işə salırmı?
Mamalıq və Ginekologiya üzrə mütəxəssis Doç. Dr. Taner Usta, doğuşa nəzarət həblərinin miomalar üzərindəki təsirindən bəhs etdi. Mioma yaranmasına səbəb olduğu düşünülən amillər isə yalnız qərəz kimi qarşımıza çıxır.
MİOMA YARANMASINI ARTIRAN AMİLLƏR NƏLƏRDİR?
Çox tez-tez danışılan, lakin böyük bir qərəz olan mövzulardan biri mioması olan qadınların doğuşa nəzarət həbləri ilə bağlı “görəsən doğuşa nəzarət həbi mioamı böyüdürmü?” narahatlıqlarıdır. Keçmiş illərdə doğuşa nəzarət həblərinin mioma yaranmasını işə saldığı düşünülsə də, aparılan tədqiqatlar nəticəsində dərman istifadə edən və istifadə etməyən qadınlarda mioma görülmə nisbətinin eyni olduğu müşahidə edilib.
Mioma yaranmasını artıran amillərə baxdığımız zaman doğuş etməmiş olmaq, aybaşının erkən yaşda başlaması, qırmızı əti çox istehlak etmək, alkohol istifadə etmək, yüksək qan təzyiqi probleminə sahib olmaq, sağlam olmayan və kifayət etməyən qidalanma, artıq çəkiyə sahib olmaq mioma yaranmasında effektiv ola biləcək vəziyyətlərdən bəziləridir.
Mioma yaranmasını işə salan bəzi ətraf mühit amillərinin olduğu da bilinir. Bədəndəki estrogen miqdarını artıra biləcək əlavə maddə tərkibli qidalar, bu hormonun istehsalını işə salan kimyəvi maddə tərkibli kosmetik məhsullar və bəzi dərmanlar mioma yaranmasını işə sala bilər.
MİOMA YARANMASI ÜÇÜN RİSK AMİLLƏRİ NƏLƏRDİR?
- Aybaşının erkən başlaması
- Piylənmə
- Ailədə anada ya da bacıda mioma olması (Genetik risk)
- D vitamini çatışmazlığı
- Qırmızı ətlə zəngin qidalanma
- Yaşıllıqları (meyvə və tərəvəz) az istehlak etmə
- Alkohol istehlakı (Pivə daxil!)
HANSI HALLARDA HƏKİMƏ GETMƏLİSİNİZ?
• Çanaq ağrısı keçmirsə,
• Şiddətli (çox) miqdarda və ağrılı aybaşı görmə,
• Ləkələnmə ya da aybaşılar arası qanaxma olması,
• Sidik kisəsini çətin boşaltma ya da digər təzyiq şikayətləri halında həkimə müraciət edilməlidir.
MİOMALAR MENOPAUZA DÖVRÜNDƏ KİÇİLMƏYƏ BAŞLAYIR
Qadınların yaşadığı hormonal pozğunluqlar mioma yaranmasına səbəb ola bilər. Qadına xas iki əsas hormon olan estrogen və progesteron hormonlarının balanssızlığı mioma yaranmasına yol aça bilər. Hamiləliyə bağlı olaraq qadın bədənindəki hormon istehsalının artması ilə birlikdə mioma yarana bilər ya da mövcud miomalar böyüyə bilər. Bununla birlikdə hormon istehsalının azaldığı bir dövr kimi tanınan menopauza dövründə də mövcud miomalar kiçilməyə başlayır.
HƏR 6 AYDA BİR MÜNTƏZƏM NƏZARƏT ŞƏRTDİR
Bu müşahidələr nəticəsində hormonlarla mioma yaranması arasında aydın bir əlaqə olduğu ortaya çıxarıldı. Planlı bir hamiləlikdə mütləq hamiləlikdən əvvəl qadınların mioma üçün nəzarət etdirməsi lazımdır.
Qadınlar üçün bu nöqtədə doğru olan hər altı ayda bir müntəzəm olaraq ginekoloji müayinə etdirməsi və bədəndəki dəyişikliklərin nəzarət edilməsidir.
Xüsusilə sürətli böyümə meyli və təzyiq şikayətlərinə səbəb ola biləcək ya da anormal qanaxma səbəbindən dərman müalicəsi verilən bir pasiyentdə isə daha qısa aralıqda nəzarət müayinəsi edilməlidir. Belə bir vəziyyətdə nəzarət müddəti 2 ilə 3 ayı keçməməlidir.
Miomaların bədxassəli şişlərə çevrilmə ehtimalı çox az olsa da, müntəzəm nəzarətlərlə mioma səbəbindən anormal həddindən artıq vaginal qanaxma, erkən doğum, düşük, hətta uşaqlığın çıxarılmasına qədər bir çox istənməyən vəziyyətlərin qarşısının alınması da mümkün ola bilir.
Doç. Dr. Taner Usta
Mamalıq və Ginekologiya üzrə mütəxəssis
www.drtanerusta.com
www.miyomcerrahisi.com
Instagram: @drtanerusta
Facebook: @drtanerusta
YouTube-drtanerusta