Alkok kanalı sindromu kimi də tanınan pudendal sinirin sıxılması xroniki çanaq ağrısının az diaqnoz edilən səbəblərindəndir. Bu, pudendal sinirin gedişi boyunca sıxılması nəticəsində yaranan patoloji və çox güclü ağrını ifadə edir.
Sinir çox vaxt bağlar arasında (sakrospinal və sakrotuberal bağ) sıxıla bilər; sıxılma pudendal kanal da adlanan Alkok kanalından keçərkən baş verirsə, buna Alkok kanalı sindromu deyilir.
Xəstələrin şikayətləri nələrdir?
Bu ağrı pudendal sinirin və ya onun şaxələrinin innervasiya etdiyi nahiyələrdə yaranır. Qadınlarda bu nahiyələr klitor, qasıq təpəciyi (cinsiyyət tüklərinin çıxdığı yer), vulva, uşaqlıq yolunun aşağı 1/3 hissəsi və dodaqlardır. Lakin ağrı birtərəfli olsa belə, çox vaxt bütün çanaqda hiss oluna bilir.
Əlamətlər qəflətən başlaya və ya zamanla arta bilər. Tipik olaraq ağrı gün ərzində tədricən artır və oturmaqla pisləşir. Hansı sinir şaxələrinin zədələndiyindən asılı olaraq ağrı birtərəfli və ya ikitərəfli ola bilər. Lakin klinik praktikada adətən birtərəfli somatik ağrı şəklində rast gəlinir. Bu nahiyələrdəki dəri də toxunuşa və təzyiqə qarşı daha həssas ola bilər.
Mümkün əlamətlər arasında yanma, keyimə, həssaslıq, elektrik cərəyanı və ya bıçaq batması kimi ağrı, uşaqlıq yolunda və düz bağırsaqda yad cisim və ya kütlə hissi, burulma və ya sıxılma hissi, qəbizlik, defekasiya zamanı ağrı, sidik ifrazı zamanı yanma, cinsi əlaqə zamanı ağrı, cinsi funksiya pozğunluğu və innervasiya olunan nahiyələrdə hissiyyatın itirilməsi var.
Bu ağrılı xəstəliyə nə səbəb olur?
Səbəblər arasında çanaq nahiyəsinə təkrarlanan mexaniki travma (uzun müddət oturmaq, uzun illər velosiped sürmək, ağırlıq qaldırmaq), ağır hamiləlik, çətin doğuş, iltihabi və ya autoimmun xəstəlik, endometrioz, təkrarlanan infeksiyalar, qəza — yıxılma və ya çanaq nahiyəsinə təsir edən əməliyyat var. Lakin heç bir aydın klinik anamnez olmadan da baş verə bilər.
Diaqnoz necə qoyulur?
Pudendal sinirin sıxılması üçün qəti diaqnostik test yoxdur. Diaqnoz xəstənin anamnezinə, əlamətlərə, ağrını yaxşılaşdıran və ya pisləşdirən vəziyyətlərin müəyyən edilməsinə və yaxşı neyropelveoloji müayinəyə əsaslanır. Dünyada neyropelveologiya üzrə xüsusi təlim keçmiş həkim sayı çox azdır. Müayinə zamanı zədələnmiş sinir kökü ağrı və funksiya itkisi baxımından yoxlanılır. Sinirə təzyiq göstərə biləcək kütlənin olub-olmaması üçün bütün çanaq nahiyəsi MRT və KT ilə araşdırıla bilər. Bu gün diaqnostikada istifadə olunan ən mühüm görüntüləmə üsulu 3 Tesla MRT və traktoqrafiyadır. PNMLT (pudendal sinirin motor latentlik testi) siniri qiymətləndirməyə kömək edən, EMG-yə bənzər bir testdir.
Pudendal sinir blokadası nədir? Necə aparılır?
Bu, sinirin sıxılması nəticəsində yaranan ağrını müalicə etmək və ya azaltmaq üçün çox nazik və uzun iynə ilə sinirin ətrafına yerli anestetik dərman yeridilməsidir. Blokada adətən sinirin sakrospinal və sakrotuberal bağlar arasında sıxıldığı oturaq sümüyü çıxıntısı nahiyəsinə uşaqlıq yolu ilə tətbiq edilir. Yerli anestetik dərmanlar bu nahiyə barmaqla nəzarətdə saxlanılaraq yeridilir. Anestetik maddənin təsiri müddətində ağrının yox olması və ya azalması pudendal sinirin sıxılmasının olduğunu göstərir. Təcrübəli əllərdə aparıldıqda pudendal sinir blokadası çox təhlükəsiz prosedurdur. Bu mövzuda xüsusi təlim keçmiş şəxslər tərəfindən həyata keçirilməlidir.