სასირცხვო (პუდენდალური) ნერვის კომპრესია, რომელიც ალკოკის არხის სინდრომის სახელითაც არის ცნობილი, ქრონიკული მენჯის ტკივილის იშვიათად დიაგნოსტირებული მიზეზია. ის აღნიშნავს პათოლოგიურ და ძალიან ძლიერ ტკივილს, რომელსაც სასირცხვო ნერვის თავის მსვლელობაში კომპრესია იწვევს.
ის ხშირად შეიძლება იოგებს შორის (საკროსპინალური და საკროტუბერული იოგი) შეიკუმშოს; თუ კომპრესია ალკოკის არხში, რომელსაც პუდენდალურ არხსაც უწოდებენ, გავლისას ხდება, მას ალკოკის არხის სინდრომს უწოდებენ.
რა ჩივილები აქვთ პაციენტებს?
ეს ტკივილი სასირცხვო ნერვით ან მისი ტოტებით ინერვირებულ არეებში ვითარდება. ქალებში ეს არეებია კლიტორი, ბოქვენის ბორცვი (სადაც სასქესო თმა იზრდება), ვულვა, საშოს ქვედა 1/3 და დიდი და მცირე ბაგეები. თუმცა ხშირად ტკივილი მთელ მენჯში იგრძნობა, მაშინაც კი, როცა ცალმხრივია.
სიმპტომები შეიძლება უეცრად დაიწყოს ან დროთა განმავლობაში გაძლიერდეს. ტიპურად ტკივილი დღის განმავლობაში თანდათან მატულობს და ჯდომით უარესდება. ტკივილი შეიძლება იყოს ცალმხრივი ან ორმხრივი იმის მიხედვით, ნერვის რომელი ტოტებია დაზიანებული. თუმცა კლინიკურ პრაქტიკაში ის ჩვეულებრივ ცალმხრივი სომატური ტკივილის სახით გვხვდება. ამ არეებში კანიც შეიძლება შეხებისა და წნევის მიმართ უფრო მგრძნობიარე იყოს.
შესაძლო სიმპტომებია წვა, დაბუჟება, მგრძნობელობა, ელექტროდარტყმის ან ჩხვლეტის მსგავსი ტკივილი, უცხო სხეულის ან წარმონაქმნის შეგრძნება საშოსა და სწორ ნაწლავში, გრეხისა და შებოჭვის შეგრძნება, ყაბზობა, ტკივილი დეფეკაციისას, წვა შარდვისას, ტკივილი სქესობრივი აქტის დროს, სქესობრივი დისფუნქცია და მგრძნობელობის დაკარგვა ინერვირებულ არეებში.
რა იწვევს ამ მტკივნეულ დაავადებას?
მიზეზებს შორისაა მენჯის არის განმეორებითი მექანიკური ტრავმა (ხანგრძლივი ჯდომა, მრავალწლიანი ველოსიპედით სიარული, სიმძიმეების აწევა), მძიმე ორსულობა, რთული მშობიარობა, ანთებითი ან აუტოიმუნური დაავადება, ენდომეტრიოზი, განმეორებითი ინფექციები, უბედური შემთხვევა — ვარდნა ან მენჯის არეზე მოქმედი ოპერაცია. თუმცა ის შეიძლება ყოველგვარი აშკარა კლინიკური ანამნეზის გარეშეც განვითარდეს.
როგორ ისმება დიაგნოზი?
სასირცხვო ნერვის კომპრესიისთვის საბოლოო დიაგნოსტიკური ტესტი არ არსებობს. დიაგნოზი ეფუძნება პაციენტის ანამნეზს, სიმპტომებს, ტკივილის გამაუმჯობესებელი ან გამაუარესებელი მდგომარეობების დადგენასა და კარგ ნეიროპელვეოლოგიურ გამოკვლევას. მსოფლიოში ძალიან ცოტაა ექიმი, რომელსაც ნეიროპელვეოლოგიაში სპეციალური მომზადება აქვს. გამოკვლევისას დაზიანებული ნერვის ფესვი მოწმდება ტკივილსა და ფუნქციის დაკარგვაზე. მთელი მენჯის არე შეიძლება გამოკვლეულ იქნეს MRI-სა და კომპიუტერული ტომოგრაფიით იმ წარმონაქმნის არსებობაზე, რომელმაც შეიძლება ნერვზე კომპრესია გამოიწვიოს. დღეს დიაგნოსტიკაში გამოყენებული ყველაზე მნიშვნელოვანი ვიზუალიზაციის მეთოდია 3 ტესლა MRI და ტრაქტოგრაფია. PNMLT (სასირცხვო ნერვის მოტორული ლატენტობის ტესტი) EMG-ის მსგავსი ტესტია, რომელიც ნერვის შეფასებაში გვეხმარება.
რა არის სასირცხვო ნერვის ბლოკადა? როგორ ტარდება?
ეს არის ნერვის ირგვლივ ადგილობრივი საანესთეზიო პრეპარატის ინექცია ძალიან წვრილი და გრძელი ნემსით, რათა ნერვის კომპრესიის შედეგად განვითარებული ტკივილი განიკურნოს ან შემცირდეს. ბლოკადა ჩვეულებრივ საშოს გზით სრულდება ჯდომის ძვლის ამობურცულობის არეში, სადაც ნერვი საკროსპინალურ და საკროტუბერულ იოგებს შორის იკუმშება. ადგილობრივი საანესთეზიო მედიკამენტები ამ არის თითით კონტროლის ქვეშ შეიყვანება. ტკივილის გაქრობა ან შემცირება საანესთეზიო საშუალების მოქმედების განმავლობაში სასირცხვო ნერვის კომპრესიის არსებობაზე მიუთითებს. გამოცდილ ხელში შესრულებისას სასირცხვო ნერვის ბლოკადა ძალიან უსაფრთხო პროცედურაა. ის უნდა შეასრულონ იმ პირებმა, რომლებმაც ამ საკითხში სპეციალური მომზადება მიიღეს.